Önemli Dış Ticaret ve Lojistik Terimleri

A
Account Hesap
Accepted Kabul edilmiş
Air Waybill
Akreditif
Hava konşimentosu Alıcı ve satıcı arasında yapılan anlaşma gereği, aracı bir banka tarafından söz konusu mal ve hizmetin gerçekleştirildiğine dair belgelerin verilen süre içerisinde, belirtilen şartlara uygun olarak ibrazı ile ödemenin yapılacağına ilişkin banka taahhüdüdür.
Aktarma Yapmak Depoya gelen araçtan boşaltılan malların herhangi bir tasnif, v.b. işlemlere tabi tutmadan depodan gidecek araca yüklenmesi işlemidir.
Ambalaj/Koli Listesi Stokta bulunan malzemelerin devir hızı, miktar, değer, v.b. ölçütlere göre sınıflandırılmasıdır.
Ambar İhtiyaca bağlı olarak belirli bir süre için ürünlerin konulduğu kapalı ya da açık güvenlikli alandır.
Ambar Tesellüm Fişi Üçüncü taraf lojistik hizmet üreten firma tarafından, nakliyesini organize ettiği eşyalar için düzenlediği, gönderenin, alıcının ve taşıyıcının imzalarının bulunduğu, yük ve adres bilgilerini içeren belgedir.
Ambar Teslim -Tesellüm Belgesi Depolama, taşıma ve/veya katma değerli hizmetler sunmak üzere, söz konusu hizmeti veren firma, tedarikçi veya müşterilerden malı teslim alırken veya teslim ederken imzalama ve kaşeleme suretiyle söz konusu eşyaların ilgili tarafın sorumluluğuna geçtiğini bildiren belgedir.
Arbitration Antrepo Tahkim, arbitraj Gümrük Müsteşarlığınca verilen izin doğrultusunda, bir gümrük idaresine bağlı olarak işletilen, sahibinin tüzel kişilik veya kurum olma zorunluluğu bulunan, içine sadece millileşmemiş ithal eşya ile ihracat amaçlı malların konulabileceği depodur.
ATA Karnesi Gümrük anlaşmaları kapsamında, eşyanın bir ülkeye geçici girişinde gümrük vergilerinden muaf tutulması ve gümrük formalitelerinin azaltılmasını sağlamak amacıyla üye ülke yetkili makamlarınca verilen anlaşma eki belgedir.
ATR Dolaşım Belgesi Türkiye veya Avrupa Topluluğu kaynaklı olan veya sayılan, ya da Türkiye veya Toplulukta serbest dolaşım halinde bulunan eşyanın Katma Protokol hükümlerinden yararlanabilmesini sağlamak üzere, ihracatçı ülke yetkili kuruluşlarınca düzenlenip, gümrük idaresine verilen belgedir.
Azami Ağırlık Taşıtın güvenle taşıyabileceği azami yükle birlikte ağırlığıdır.
B
Boşaltma Malzemelerin tren, uçak, kamyon vb. bir araçtan uygun bir biçimde indirilerek uygun bir yere konulması işlemidir.
Bölünmüş Yük Buğday, kömür gibi dökme yük formunda olmayan ve konteyner içine konulamayan, genel yük olarak da tanımlanabilen, bireysel elleçlenen heterojen tipte paketli ve parsiyel yüklerdir.
C-Ç
Cost and Freight CIF Mal bedeli ve navlun Mallar yüklendiği andan itibaren satıcı tarafından alıcıya teslim edilmiş sayılır. Ancak malların gideceği yere kadar navlun ve sigorta masrafları satıcıya aittir.
CMR Karayolu Taşıma Belgesi Karayolu taşıma belgesidir. CMR Belgesi kamyonla yapılan taşımalarda Uluslararası CMR Anlaşması gereğince düzenlenen bir taşıma senedidir.
Çekici Römork ve yarı römorkları çekmek için imal edilmiş olan ve yük taşımayan motorlu taşıttır.
D
Dağıtım Kanalları İşletmenin ürettiği ürünleri nihai tüketiciye ulaştırana kadar geçen süreçte kullandığı aracılar bütünüdür.
DDP Belirtilen varış yerinde gümrük vergisi ödenmiş olarak teslimdir.
DDU Belirtilen varış yerinde gümrük vergisi ödenmeksizin teslimdir.
Depolama Bir malın kullanılmak ya da sevk edilmek üzere belirlenen koşullara uygun olarak stoklanması işlemidir.
Depolama Maliyeti Malın depolanması için kira, amortisman, işçilik, sigorta, genel giderler, v.b. yapılan masrafların toplamıdır.
Dökme Yük Bir ambalaj içinde olmayan yüktür.
E
Eximbank İhracatçıyı destekleme amaçlı olarak kurulmuş, bir kamu kuruluşudur. İhracatçılara alacak sigortası, ihracat kredileri ve garanti programlarını sunar.
Elektronik Ticaret Mal ve hizmetlerin üretimi, tanıtımı, satışı, satın alması, v.b. faaliyetlerin bilgisayar ağları üzerinde gerçekleştirilmesidir.
Elleçleme Depoda malzeme boşaltma, mal kabul, seçerek ayırma, teslim-tesellüm, paket açma, bölme, istifleme, yerleştirme, yerini değiştirme, yenileme-eksik tamamlama, toplama, ambalajlama, yükleme, v.b. işlemlerdir.
Envanter İşletmedeki tüm demirbaş ve stokların fiziksel ve/veya mali listesidir.
F
Factoring Factoring, vadeli satış yapan firmaların her türlü mal ve hizmet satışından doğacak alacak haklarını factor adı verilen finansal kuruluşlara temlik etme işlemidir.
FCL Tam Konteyner Yükü
FIATA Uluslararası Taşıma İşleri Aracıları Derneği
FİFO İlk giren malzemenin ilk çıkacağını öngören kuraldır.
Filo yönetimi Faaliyet kapsamı içindeki noktalar arasında malzeme, insan ve/veya hizmetlerin taşınmasında kullanılacak olan ulaştırma araçlarının bir merkez tarafından seçimi, rotalanması, yüklenmesi ve takibi gibi etkinliklerin tümüdür.
Fiziksel dağıtım Üretilen malların tüketicilere fiziksel olarak taşınması, depolanması, stok kontrollerinin yapılması, ambalajlanması, bilgi iletişimi ve sipariş işlemlerinin gerçekleştirilmesidir. Giden (outbound) lojistiğe karşılık gelen bir terimdir.
FOB İsmi belirtilen sevk limanında teslimdir. Satıcı ihraç işlemleri ve/veya gümrüklemesi bitmiş malların alıcının belirttiği zamanda ismi belirtilen sevk limanında ve geminin küpeştesini aşkın olarak verdiğinde teslim yükümlülüğünü yarine getirir.
Forfaiting Uzun vadeli ve yüksek satışlı bedellerdeki tahsilatın, bir kuruluşa geri dönüşsüz olarak devridir. Sözleşme zorunluluğu yoktr, genellikle kıymetli belge şartı aranılır.
FTL Tam Kamyon Yükü
G
Garanti Belgesi İthal edilen ve satış sonrası bakım onarıma tabi ürünler için bakanlıkça verilen ve ithalatı yapan firmanın satış ve satış sonrası hizmet taahhütlerini içeren belgedir.
Geçici Kabul Ham, yarı mamul veya mamul maddenin yurtdışından getirtilerek, ülke içinde farklı maddeler katarak veya katmayarak ya da üzerinde katma değerli işlemlerde (işçilik v.b.) bulunarak veya bulunmayarak yarı mamul veya mamul madde haline getirilmesi ve tekrar yurtdışına çıkarılmasıdır.
Gemi Bekleme Süresi Geminin yük almak ve/veya boşaltmak için limanda beklemesi için izin verilen süredir. Bu süre zarfında gemiyi kiralayan kuruluşlar geminin beklemesinden dolayı gemi sahibine ek bir ödeme yapmaz.
Gemi Kiralama Sözleşmesi Gemi sahibi ile bir kişi veya kuruluş arasında yapılan kiralama sözleşmesidir.
Global Teminat Gümrükleme muameleleri sırasında, Devletin haklarını (vergiler yönünden) garantiye almak amacıyla, birden fazla yapılacak işlemde kullanılmak üzere, işlemin yapılacağı Gümrük Müdürlüğüne hitaben düzenlenen teminattır.
Grupaj Bkz.: Konsolidasyon
Gümrük Beyannamesi Gümrük idaresine herhangi bir gümrük rejimi beyanında bulunulması gereken eşyalara ilişkin olarak, ilgili dokümanların hazırlanmasından sonra düzenlenen, firma yetkilileri tarafından ya da firma vekili gümrük müşaviri tarafından ilgili ülkeler gümrük mevzuatına göre hazırlanan, ithali ya da ihracı yapılacak malların bildirim listesidir.
Gümrük Müşaviri İthalatçı ve ihracatçılar adına Gümrüklerde iş takip etme yetkisine sahip kişi veya kuruluşlardır.
Gümrük Vezne alındısı Gümrükte yapılan her türlü ödemeyi gösteren ve malzemenin ithalatında kullanılan bir belgedir.
H
Hamule Senedi Trenle yapılan taşımacılıkta kullanılan makbuz niteliğindeki belgedir. Kıymetli evrak özelliğine sahip değildir.
Hasar Malzemelerin nakliyesi, depolanması, elleçlenmesi, ve diğer işlemler sırasında meydana gelen yırtılma, çatlama, kırılma, bozulma, deforme olma, ıslanma, v.b. değer ve zaman kaybına neden olan zararların tümüdür.
Hava Konşimentosu Havayolu taşıma senedidir. I.A.T.A üyesi havayolu taşıma şirketleri tarafından düzenlenir.
I-İ
IATA Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği
Incoterms Ticari terimlerin, uluslararası satışlarda ülkeler arasında farklı yorumlanmasının önlenmesi amacıyla, Uluslararası Ticaret Odası tarafından hazırlanan ve kullanılması isteğe bağlı olan uluslararası yorum kurallarıdır.
K
Kabotaj Ülke limanları arasında yolcu ve yük taşıma hakkıdır. Ayrıca karayolu taşımacılığında ticari araç sürücülerinin başka ülkelerde çalışma hakkı olarak da kullanılmaktadır.
Kademeli Stok Müşteri gereksinmelerini karşılamak üzere tedarik zinciri boyunca aynı ürün için oluşturulan ardışık stoklardır.
Kapasite Belirlenmiş koşullar altında, süre veya başka ölçütlere göre elde edilebilecek en yüksek üretim (çıktı) miktarıdır.
Kargo Taşınan mal veya eşyadır.
Katma Değerli İşlemler Depolarda müşteri talepleri üzerine yapılan etiketleme, ambalajlama, katlama, ısı ölçme, aktarma, karıştırma, birleştirme, ayırma, paletleme hafif montaj, iade işlemleri, imha, barkod işlemleri, bakım ve onarım işlemleri,vb. gibi işlemlerdir.
Kloz Sigorta çeşitlerine göre poliçe genel şartlarındaki hususları tamamlayan ve özellikle dikkat edilmesi gereken şartları gösteren uyarılarıdır.
Konsolidasyon Küçük miktarlı yüklerden büyük yükleme partileri oluşturarak taşımacılıkta ölçek tasarrufu sağlanmasıdır
Konşimento Üzerinde taşınan yükün içeriği ile ilgili bilgiler bulunan yük taşıma senedidir. (Hatalı olarak günlük hayatta “konşimento” olarak kullanılmaktadır.)
Konteyner Çeşitli eşyaları taşımak için uluslararası standartlara göre yapılmış büyük metal sandık.
Konteynere Yükleme Yüklerin konteynere yerleştirilmesidir.
Küşat Mektubu Mal sahiplerinin, beyannamelerini düzenleyebilmek için beyandan önce eşyalarını muayene etme, numune alma ve tartma hakkıdır.
L
LCL Konteyner Yükünden Az
Lojistik Satın alama, ithalat, ihracat, depolama, elleçleme, stok kontrol, nakliye, araç-kargo takibi, v.b. faaliyetlerin tümüdür.
LTL Kamyon yükünden az
M
Mahrece İade İthal edilen malzemenin niteliklerine uygun olmadığı durumlarda ithal edilen ülkeye iade edilmesidir.
Mal Kabul Depoya gelen malzemenin kabul edilmesi işlemidir. İşlem, yükün boşaltılarak mal kabul alanına alınması, kayıtlı bilgilerle fiziksel bilgilerin karşılaştırılması, malın depoya alınması ve kaydının tutulması işlemlerini kapsar.
Menşei Şahadetnamesi Malzemenin üretildiği veya gördüğü işlem nedeniyle üretilmiş sayıldığı yeri (ülkeyi) belirten belgedir.
Multimodal Nakliye Yüklerin birden fazla nakliye (kara, hava, deniz, demir) türünün ardışık olarak kullanılarak taşınmasıdır.
Mücbir Sebep Sözleşmelerde tarafların kendi kontrolleri dışında gelişen durumlardan dolayı sorumlu tutulamayacaklarına dair hükümdür (deprem, sel, savaş, v.b.).
Müşteri İlişkileri Yönetimi Müşteri özellikleri ile satış ve pazarlama faaliyetlerinin çok yönlü ve çapraz analizleri yoluyla müşterilere daha etkin ve verimli hizmetler sunulmasıdır.
N
Nakliyat Acentesi Malların taşınması ile uzmanlaşmış kişi, genellikle nakliyat komisyoncusudur.
Nakliyat Sigortası Taşımada mallara veya taşıma araçlarına gelecek zararları karşılayacak olan sigorta
Nakliye Kara, Hava ve Deniz yolu veya Boru hattı kullanılarak ve resmi belge ile gerçekleştirilebilen yük taşımacılığıdır.
Navlun Taşıyıcının nam ve hesabına ödenecek olan, eşya ve yolcunun taşınmasına ilişkin ücretlerin tamamıdır.
Navlun Bedeli İthal ve ihraç edilen malların nakliye bedelidir.
Navlun Faturası CIF ve CF olarak ihraç edilen mallara ait navlunun satıcı tarafından ödenmesi gerekir. Navlunun ödendiğinin doğrulamak için konşimento üzerine "navlunu ödenmiştir" kaydı konulur. Konşimentoda bu kayıt bulunuyorsa konşimento ile birlikte nakliyeci tarafından düzenlenen bir navlun faturasının da bankaya verilmesi gerekir. Bu navlun faturasında, malların yüklenerek teslim alındığı ve bir navlun borcunun kalmadığı gösterilir.
O-Ö
Ordino Malzeme nihai noktaya geldikten sonra gümrükten çekilebilmesi için ithalatçıya verilen belgedir.
Özel Antrepo Bir firmanın sadece kendine ait malları depoladığı antrepo tipidir.
Özet Beyan İthal ve ihraç edilecek eşyanın gümrüğe geldiğini gösteren bir belgedir. Manifestolar nakliyeciler tarafından eşya konşimentosuna göre doldurularak ilgili gümrüğe verilir.
P
Paketleme Malzemenin uygun miktar, güvenlik, v.b. koşullara göre ambalajlanmasıdır.
Palet Depolama ve sevkıyatta kullanılan, çeşitli malzemelerden üretilen ve malın üzerine konulduğu platformdur.
Paletleme Malın, sevkıyatı ve depolanması için paletlerde istiflenmesidir.
Parsiyel Taşıma aracının tümünü doldurmayan yüklerdir.
Poliçe Sigorta akdinin yapılmış olduğunu ve akdin karşılıklı olarak şartlarını (her iki tarafın haiz olduğu hak ve borçları) gösteren yazılı bir sözleşmedir.
Prim Sigorta poliçe ücretidir.
R
Reasürans Sigorta şirketleri teminat verdikleri risklerin, anlaşma yoluyla önceden belirlenmiş bir kısmını, prim karşılığında başka sigorta şirketlerine devretme işlemidir (tekrar sigorta).
Ro-Ro Araç ve konteyner taşımacılığı için özel olarak yapılan gemidir.
Römork Motorlu araçla çekilen insan veya yük taşımak için imal edilmiş motorsuz taşıttır.
S
Sipariş Yönetimi Talep ya da siparişlerin karşılanması, fiyatlandırılması, kaydının tutulması, stokların kontrolü, stok tahsisinin yapılması ya da üretim/satın alma gereksinmesinin ilgili yerlere bildirilmesi, sipariş takibi yapılması, teslimatın ve tahsilatın izlenmesi sürecidir.
Stok Gelecekte oluşacak veya oluşabilecek gereksinmelere karşı depolanan veya bulundurulan malzemedir.
Stok Kontrol Stokların sürekli veya periyodik olarak izlenerek, stok fazlalığı veya stok eksikliğine neden olmayacak şekilde ve belirlenmiş kurallara uygun biçimde siparişlerin veya ihtiyaçların belirlenmesidir.
Stok Yönetimi Kesin veya olası talepleri karşılamak amacıyla hammadde, yarı mamul, mamul ve yardımcı malzemelerin, işletmenin pazarlama, satış, üretim, tedarik, finansal durumu ile zaman, miktar, fiyat ve kalite ölçütlerine dikkat edilerek en uygun şekilde karşılanması işlemidir.
Supalan Özellikle kara ve deniz taşımacılığında gümrüklü eşyanın sundurma veya antrepoya boşaltılmadan, bulunduğu aracın üzerinde gümrük işlemlerinin (muayene v.s.) yapılıp, gümrüklü sahadan çekilmesi işlemine denir. Frigorifik araçlarda bulunan, saklama koşulunun değiştirilmemesi gereken gıda v.b. maddelerinde uygulanır.
T
Taşıma Belirli noktalar arasında geçekleştirilen insan ve yük aktarımıdır.
Taşıma İrsaliyesi Araç sahibi tarafından, nakliyesini yaptığı eşyanın ve gideceği adresin bilgilerinin bulunduğu resmi evraktır.
Taşıyıcı Başkasına (müşterisine) ait malı ücreti karşılığında kara, deniz ve/veya hava yoluyla taşıyan şirkettir.
Tedarik Gerekli olan makine, alet, cihaz, hammadde, malzeme, parça, yarı-mamul, mamul ve hizmetlerin uygun tedarikçilerden sağlanması amacıyla gerekli olan planlama, stok kontrol, satın alma, nakliye, teslim alma, ve diğer faaliyetlerin tümüdür.
Tedarikçi Mal ve hizmet sağlayıcısıdır.
Tek Vergi Numarası Vergi dairelerince gerçek veya tüzel işletmelere verilen numaradır.
Tersine Lojistik Tedarikçi/tedarikçilerden alınan malların müşteri/müşterilere yapılan teslimat sonrası hasar, iade, ret, ambalaj malzemelerinin geri kazanımı, kullanım süresi dolma, modası geçme, elden çıkarma, onarım, ve diğer nedenlerle malların ve/veya ambalaj malzemelerinin tedarikçiye geri dönüşü sürecidir.
Tesellüm Malzemeyi teslim eden yetkili personel ile teslim alan firma yetkilisi tarafından birlikte yürütülen, belgelendirilmiş teslimat işlemidir.
TEU Yirmi Ayak Eşdeğeri, Yirmilik Konteyner
TIR Uluslararası Karayolu Taşımacılığı
Transit Yükleme Uluslararası taşımacılıkta yükün bir taşıyıcıdan başka bir taşıyıcıya transferidir. Genellikle deniz taşımacılığında kullanılır.
U
Uluslararası Taşıma Bir ülkeden bir ülkeye doğrudan veya transit olarak; karayolu, denizyolu, demiryolu ve/veya havayoluyla yapılan taşımalardır.
Y
Yükleme-Boşaltma Alanı Yükleme veya boşaltma amacıyla malzemelerin geçici olarak konulduğu alandır.
Z
Zeyilname Sigorta poliçesinin yürürlükte bulunduğu dönem içerisinde meydana gelen değişiklikleri belirtmek için düzenlenen belgedir.

Adres

Orhanlı Mah. Demokrasi Cad. No:109 Nakliyeciler Sitesi B Blok No:21 Tuzla Istanbul

Tel : 0216 561 9868

Faks : 0216 561 9868

Gsm:  0532 783 17 99

Gsm:  0555 994 64 60
E-posta: info@maslog.com.tr